Petrol Gerilerken Altın Neden Yükseliyor?

Petrol fiyatları üçüncü seansta da gerilerken ons altın 18 Eylül öğleden sonra 4.360 doların üzerinde kaldı. AltınFiyatlarıBugün canlı ekranında saat 15.31 itibarıyla onsun satış referansı 4.361,02 dolar, günlük değişimi yüzde 0,44'tü. Gram altın aynı dakikada 6.840,16 TL ile yüzde 0,57 artıdaydı.

İlk bakışta bu iki hareket çelişkili görünebilir. Orta Doğu riski devam ederken petrolün düşmesi güvenli liman talebini azaltmalı, altını da aşağı çekmeli diye düşünülebilir. Piyasanın bugünkü okuması farklı: petrolün gerilemesi enerji kaynaklı enflasyon endişesini bir miktar hafifletiyor. Bu da merkez bankalarının beklenenden daha sert faiz artırma ihtimalini azaltarak altına destek veriyor.

Petrol düşünce altın neden destek bulabiliyor?

Altın açısından petrol fiyatının kendisinden çok, faiz beklentisine ne yaptığı önemli. Petrolün uzun süre yüksek kalması ulaştırma, üretim ve gıda maliyetleri üzerinden enflasyonu besleyebilir. Merkez bankaları bu etkinin kalıcı olacağını düşünürse daha yüksek faiz veya daha uzun süre sıkı para politikası gündeme gelir.

Faizlerin ve özellikle enflasyondan arındırılmış reel getirilerin yükselmesi, faiz ödemeyen altının taşıma maliyetini artırır. Petrol gerilediğinde bu baskının bir bölümü tersine döner. Enerji enflasyonu endişesi hafifler, tahvil faizleri sakinleşirse altın daha güçlü kalabilir.

18 Eylül fiyatlamasında görülen tam olarak bu kanal. Brent petrol, Suudi Arabistan kaynaklı arz kesintisinin sınırlı kalabileceğine yönelik haberlerle yüzde 2 civarında geriledi. Aynı saatlerde spot altın haftanın en yüksek bölgelerinden birini gördü. Bu eş zamanlı hareket, “petrol düştü, güvenli liman ihtiyacı bitti” kadar basit bir denklem olmadığını gösteriyor.

Fed faiz artırdı; altın neden hâlâ 4.300 doların üzerinde?

Fed'in üç yıl aradan sonra yaptığı faiz artışı ve sonraki aylara ilişkin sert mesajı altın için açık bir baskı oluşturdu. Nitekim kararın ilk bölümünde satış geldi. Fakat piyasa yalnız açıklanan faize değil, bundan sonra kaç artırım yapılacağına ve bu artırımların ne kadarının fiyata girdiğine bakıyor.

Petrolün haftanın başındaki seviyelerinden uzaklaşması, yeni artırımların çok hızlı gelmeyeceği düşüncesine alan açtı. Burada kesin bir yön değişiminden söz etmek için erken. Dolar endeksi haftalık bazda güçlü kalırken ABD tahvil faizleri de yüksek seviyelerde. Altının 4.360 dolar çevresinde tutunması, faiz baskısının ortadan kalktığını değil; satış karşısında alıcının hâlâ bulunduğunu anlatıyor.

Ters senaryoda ne olur?

Petrol yeniden 100 doların üzerinde hızla yükselirse altının ilk tepkisi yukarı olabilir. Çünkü arz kesintisi veya çatışmanın genişlemesi güvenli liman talebini artırır. Fakat aynı hareket enflasyon beklentisini ve tahvil faizlerini de yukarı çekerse tablo birkaç seans içinde değişebilir.

Bu nedenle yüksek petrol her zaman yüksek altın, düşük petrol de düşük altın anlamına gelmez. Piyasa bir aşamada jeopolitik risk primini, başka bir aşamada merkez bankasının vereceği faiz tepkisini fiyatlar. Hangi kanalın ağır bastığına bakmadan yalnız iki emtianın yönünü karşılaştırmak eksik kalır.

Gram altın neden onstan biraz daha fazla yükseldi?

Aynı dakikadaki canlı veride ons altın yüzde 0,44, gram altın yüzde 0,57 artıdaydı. Aradaki küçük fark gram altının yalnız onsla hesaplanmadığını gösteriyor. Dolar/TL'deki hareket, veri sağlayıcının alış-satış yönü ve güncelleme anı gram fiyatına ayrıca yansıyor.

Ons yükselirken dolar/TL gerilerse gramdaki artış sınırlanabilir. Ons yatay kalsa bile kur yükselirse gram fiyatı yukarı gidebilir. Bugünkü tabloda kur tarafı ons hareketini tamamen silmediği için gram altın da günlük kazancını korudu.

Fiziki üründe bir katman daha var. Kuyumcudaki gram, çeyrek veya bilezik fiyatına ürün primi, işçilik, stok durumu ve işletmenin kendi makası eklenir. Ekrandaki yüzde 0,57'lik değişimin aynı anda her ürüne ve her kuyumcuya aynen yansıması beklenmemeli. Özellikle hızlı piyasada alış ve satış fiyatının hangi dakikaya ait olduğu, görünen değişim oranından daha faydalı olabilir.

4.400 dolar yeniden aşılırsa neye bakılmalı?

Ons altının 4.400 dolar üzerine çıkması tek başına yeterli sinyal değil. Hareket tahvil faizleri gerilerken ve dolar sakinleşirken gelirse, petrol düşüşünün faiz kanalı üzerinden altını desteklediği görüşü güçlenir. Dolar ve getiriler yükselirken görülen kısa süreli bir 4.400 dolar denemesi ise jeopolitik haber akışına veya pozisyon kapatmaya dayanıyor olabilir.

Aşağı yönde 4.330-4.350 dolar bölgesi, gün içindeki alıcının ne kadar dirençli kaldığını görmek için referans olabilir. Bunlar kesin hedefler değil; piyasanın petrol-enflasyon-faiz zincirini hangi yönde okuduğunu anlamaya yarayan fiyat bölgeleri.