Altın kaplama takı satılabilir; fakat çoğu kaplama kolye, yüzük veya bilezik gram altın gibi bozdurulmaz. Çünkü terazide görülen ağırlığın büyük bölümü pirinç, bakır, çelik ya da gümüş gibi taban metale aittir. Altın, ürünün yüzeyinde ince bir katman hâlindedir. Bu nedenle 20 gramlık “14 ayar altın kaplama” bir kolyeyi 20 gram 14 ayar altın kabul ederek fiyatlamak yanlış olur.
Kaplama ürünün değeri toplam gram üzerinden altın alış fiyatıyla hesaplanmaz. Önce taban metal belirlenir. Ürün 925 ayar gümüş üzerine kaplamaysa gümüş kısmı ayrıca değer taşıyabilir; sıradan bir metal üzerine ince kaplamada ise geri alım değeri daha çok tasarıma, kullanılabilirliğe ve ikinci el talebine bağlı kalabilir.
Bu yazıda bulabilecekleriniz5 başlık⌄
Altın kaplama ile ayarlı altın arasındaki fark
14 ayar bir takının metal gövdesi boyunca yaklaşık binde 585 oranında altın bulunur. 18 ayarda bu oran binde 750’dir. Kaplama üründe ise “14K” veya “18K” ifadesi, kullanılmışsa, yüzeydeki kaplama alaşımının ayarını anlatabilir; ürünün tamamının aynı ayarda olduğunu göstermez.
Bu ayrımı ürün açıklamasında açıkça görmek mümkündür. Darphane’nin bazı hatıra ürünlerinde “925 ayar gümüş üzeri altın kaplama” ifadesini kullanması buna somut bir örnektir: ürünün ana metali gümüştür, altın yüzeydedir. Kuyumculuk ürünlerinde “gold plated”, “GP”, “GEP”, “gold filled”, “vermeil” veya “altın kaplama” gibi ibarelerle karşılaşılabilir. Kısaltmaların kullanımı üreticiye ve satış pazarına göre değişebildiği için tek başına damgaya bakarak kaplama kalınlığı ya da toplam altın miktarı çıkarılamaz.
Kaplama takının bozdurma değeri nasıl oluşur?
Kuyumcu önce ürünün ne olduğunu anlamaya çalışır. Ana metal gümüşse gümüşün ayarı ve net ağırlığı değerlendirmeye girer. Pirinç, çelik veya başka bir baz metal kullanılmışsa işletme ürünü hurda değerinden hiç almak istemeyebilir. Buna karşılık marka, model, taş, kondisyon ve yeniden satış ihtimali varsa ürün ikinci el takı olarak fiyatlanabilir.
Temsili olarak 20 gram gelen bir kolyenin 925 ayar gümüş gövdeli ve altın kaplamalı olduğu doğrulansın. Burada 20 gramı 14 ayar altın fiyatıyla çarpmak doğru değildir. Önce taş, kilit yayı veya altın dışı ek parçalar nedeniyle hesaba girmeyen ağırlık belirlenir; kalan gümüş alaşımı gümüş alış yaklaşımıyla değerlendirilir. Yüzeydeki altın katman için ayrıca anlamlı bir bedel çıkıp çıkmayacağı kaplamanın miktarına ve geri kazanım maliyetine bağlıdır.
Kaplama sökülerek içindeki altını ayrı tartmak, tek bir takı için çoğu zaman basit ve masrafsız bir işlem değildir. Çok ince bir tabakadan elde edilebilecek metal ile kimyasal ayrıştırma ve rafinasyon maliyeti arasında fark bulunabilir. Bu yüzden kuyumcunun “kaplamaya ayrıca altın gramı yazmaması”, ürünün altın rengini görmezden gelmesinden değil; ölçülebilir ve ekonomik olarak geri kazanılabilir miktarı esas almasından kaynaklanabilir.
Ürünün kaplama olduğu nasıl kontrol edilir?
Rengin aşındığı kenarlar, kilit çevresinde görünen farklı metal tonu ve ürün üzerindeki kaplama ibaresi ilk ipuçlarıdır. Bunlar kesin ayar sonucu vermez. Mıknatısa yapışmaması da ürünün masif altın olduğunu kanıtlamaz; mıknatısa tepki vermeyen pek çok baz metal vardır.
XRF cihazı yüzeydeki elementleri tahribatsız biçimde okuyabilir; ancak kaplamalı üründe ilk ölçüm ağırlıklı olarak yüzey katmanını gösterebilir. Şüphe hâlinde farklı noktaların incelenmesi veya taban metali ortaya çıkaran profesyonel bir yöntem gerekebilir. Eğeleme, çizme ya da numune alma üründe iz bırakabileceği için işlem öncesinde sahibinden açık onay alınmalıdır. Evde asit, ateş veya seramikle yapılan denemeler hem takıya zarar verebilir hem de kaplama ile gövdeyi güvenilir biçimde ayıramaz.
Üzerinde ayar damgası bulunmaması da tek başına kaplama olduğu anlamına gelmez. Damgası silinmiş masif altın ile altın renkli kaplama ürünü ayırmak için profesyonel kontrol gerekir. Bu ayrımın nasıl yapıldığını damgasız altının ayar kontrolü rehberinde adım adım görebilirsiniz.
Teklif alırken hangi bilgileri sorun?
- Ürünün taban metali nedir ve hangi yöntemle belirlendi?
- Terazideki brüt ağırlığın ne kadarı hesaba alınıyor?
- Teklif hurda metal için mi, kullanılabilir ikinci el takı için mi veriliyor?
- Taş, çelik yay, ip, dolgu veya başka parçalar için ağırlık düşülüyor mu?
- Kaplama için ayrıca bedel yazılıyorsa bu tutar hangi ölçüme dayanıyor?
- Test üründe iz bırakacaksa işlem yapılmadan önce onay isteniyor mu?
İki işletmenin teklifini karşılaştırırken yalnız toplam TL tutarına bakmayın. Biri ürünü gümüş hurdası olarak, diğeri kullanılabilir takı olarak değerlendiriyorsa rakamların farklı çıkması normaldir. Aynı taban metal, aynı net gram ve aynı satış biçimi üzerinden alınan teklifler daha anlamlı bir karşılaştırma sağlar.
Kaplama takı satın alırken kaydı nasıl tutmalı?
Fatura veya ürün kartında yalnız “altın renkli” yazması yeterli bilgi değildir. Taban metalin türü, kaplamanın altın olduğu beyan ediliyorsa ayarı, varsa kaplama kalınlığı, taş bilgisi ve bakım koşulları açıkça yazılmalıdır. Ürün “14 ayar altın kaplama” diye satılıyorsa bu ifade masif 14 ayar altınla karıştırılmamalıdır.
Kaplama takı; görünüm, tasarım ve kullanım amacıyla tercih edilebilir. Ancak satın alma fiyatının ileride gram altın olarak geri döneceği varsayımı doğru değildir. Satışta gerçek hesap, görünen renkten değil ürünün ana metalinden ve yeniden satılabilir niteliğinden başlar.
Veriyi nasıl ele alıyoruz?
Ürün özellikleri, piyasa kavramları ve fiyat verileri mümkün olduğunca birincil veya doğrudan kaynaklarla kontrol edilir. Canlı fiyatlar her zaman sayfanın gösterdiği veri zamanına aittir.
Veri politikasını incele →