Altın Yüzük Büyütülürken Altın Eklenir mi? Gram ve Ücret Hesabı

Altın yüzüğün ölçüsü büyütülürken her işlemde mutlaka altın eklenmez. Küçük bir ölçü farkı bazı düz modellerde yüzüğün gövdesi kontrollü biçimde genişletilerek alınabilir. Daha büyük ölçü değişiminde ise halka kesilir, araya uygun ayarda bir metal parçası eklenir ve birleşim noktaları lehimlenip düzeltilir.

Hangi yöntemin seçileceğini yalnız istenen numara belirlemez. Yüzüğün kalınlığı, içinin dolu veya boş oluşu, üzerindeki taşlar, desen, yazı ve daha önce gördüğü tamirler de önemlidir. Bu nedenle işlem öncesinde “Kaç numara büyüyecek?” sorusunun yanında “Altın eklenecek mi, eklenirse kaç gram ve hangi ayarda?” sorusunu da sormak gerekir.

Hangi yüzükler altın eklenmeden büyütülebilir?

Düz, yeterli kalınlığa sahip ve çevresinde taş ya da kesintisiz desen bulunmayan bazı yüzükler mandren üzerinde kontrollü biçimde genişletilebilir. Bu yöntemde gövde uzatılmaz; mevcut metal çevreye yayıldığı için yüzük bir miktar incelir. Ölçü farkı büyüdükçe incelme artacağından yöntemin güvenli sınırını usta, yüzüğün yapısına bakarak belirler.

İçi boş, çok ince veya daha önce birkaç kez büyütülmüş yüzüklerde esnetme çatlak ve biçim bozukluğu riski taşır. Yüzüğün dışındaki motiflerin uzaması, iç yazının silikleşmesi ya da halkanın ovalleşmesi de mümkündür. Böyle bir modelde metal eklemek, yalnız ölçüyü artırmakla kalmayıp gövde kalınlığını korumak için de tercih edilebilir.

Altın eklenerek yüzük nasıl büyütülür?

Usta genellikle halkanın alt bölümünü açar ve gereken uzunluğa uygun küçük bir metal parçasını araya yerleştirir. Parçanın ayarı ve rengi yüzüğe mümkün olduğunca yakın seçilir. Birleşim lehimlendikten sonra yüzey eğelenir, zımparalanır ve parlatılır. İyi yapılmış bir işlemde ek yeri günlük kullanımda belirgin olmayabilir; yine de antika, gravürlü veya özel yüzeyli modellerde tamamen izsiz sonuç her zaman mümkün değildir.

14 ayar bir yüzüğe 14 ayara uygun, 18 ayar bir yüzüğe 18 ayara uygun metal kullanılması beklenir. Yüzüğün içindeki 585 veya 750 gibi damgalar beyan edilen saflığı gösterir; bu kodların karşılığını altın ayar ve milyem damgaları rehberinde görebilirsiniz. Eski ya da damgası okunmayan yüzükte kuyumcu ekleme yapmadan önce ayarı ayrıca kontrol edebilir.

Yüzük büyütme ücreti nasıl hesaplanır?

Teklif üç parçadan oluşabilir: ölçü değiştirme işçiliği, eklenen metalin bedeli ve gerekiyorsa taş sökme-takma, kaplama veya yüzey yenileme işlemi. Rodyum kaplı beyaz altın bir yüzükte lehim sonrasında renk bütünlüğü için yeniden kaplama gerekebilir. Taşlı modellerde ısıdan korunması gereken taşlar sökülebilir; tırnakların sıkılığı da işlem sonunda yeniden kontrol edilir.

Temsili bir örnekte yüzüğe 0,35 gram 14 ayar metal ekleneceği, ek metal için 1.500 TL ve işçilik için 900 TL istendiği varsayılsın. Toplam teklif 2.400 TL’dir. Burada 1.500 TL’nin güncel piyasa fiyatı olduğu düşünülmemelidir; yalnız hesap kalemlerinin nasıl ayrılacağını gösterir. Gerçek metal bedeli o günkü 14 ayar fiyatına, işletmenin kullandığı parçaya ve fiyatlama yöntemine göre oluşur.

Tartımla gram farkı nasıl kontrol edilir?

Yüzüğü teslim etmeden önce taşlarıyla birlikte tarttırın ve sonucu fişe yazdırın. İşlemden sonra aynı terazide yeniden tartım isteyin. Metal eklenmişse son ağırlığın artması beklenir; fakat parlatma ve yüzey düzeltme sırasında çok küçük bir metal kaybı oluşabileceği için eklenen parçanın gramı ile terazideki artış birebir aynı çıkmayabilir.

Örneğin yüzük işlem öncesinde 4,80 gram, sonrasında 5,08 gram geliyorsa net artış 0,28 gramdır. Usta 0,35 gramlık parça kullandığını söylüyorsa aradaki 0,07 gram farkın lehim, eğeleme ve yüzey düzeltme süreciyle açıklanıp açıklanmadığını sorun. Bu kontrol, her küçük farkın hata olduğu sonucunu vermez; konuşulan iş ile tartımın birbiriyle uyumlu olmasını sağlar.

Yüzüğün teorik metal değerini görmek istediğinizde hurda altın hesaplama aracında ayar ve net gramı kullanabilirsiniz. Bu araç tamir ücretini, eklenen parçanın perakende fiyatını veya taşların değerini içermez.

Taşlı ve desenli yüzüklerde neden ayrı değerlendirme gerekir?

Taşlar halkanın yalnız üst bölümündeyse alt gövdeye müdahale daha kolay olabilir. Çevresi tamamen taşlı tamtur yüzüklerde ise ölçü büyütme; taş dizilimini, yuvaları ve desen aralıklarını bozabilir. Bazı tamtur modellerde klasik parça ekleme yerine yeni gövde üretimi ya da farklı bir çözüm gerekebilir.

İçinde tarih, isim veya özel mesaj bulunan alyansta büyütme işlemi yazıyı etkileyebilir. Dış yüzeyde kesintisiz desen varsa ek yerindeki motifin yeniden işlenip işlenmeyeceğini de teklif aşamasında netleştirin. “Parlatma dahil” sözü, kaybolan desenin yeniden yapılacağı anlamına gelmeyebilir.

Yüzüğü teslim alırken neleri kontrol etmeli?

Önce ölçüyü parmağınızda deneyin. Yüzük eklem üzerinde zorlanmadan geçmeli, ancak günlük kullanımda kendiliğinden çıkacak kadar gevşek olmamalıdır. Halkanın yuvarlaklığını, ek yerinde renk farkı veya keskin kenar bulunup bulunmadığını ve varsa taşların oynayıp oynamadığını kontrol edin.

Son tartım sonucunu, yapılan işlemi ve değiştirilen ya da eklenen parçayı fişte görmek ilerideki tamirlerde işe yarar. En açık mutabakat şudur: işlem yöntemi, eklenecek metalin ayarı ve yaklaşık gramı, işçilik bedeli, ek hizmetler ve teslim sonrası toplam ağırlık. Bu bilgiler baştan ayrıldığında yüzüğün büyütülmesi yalnız sözlü bir ücret pazarlığı olmaktan çıkar, kontrol edilebilir bir kuyumculuk işlemi hâline gelir.