ABD-İran Gerilimi Sonrası Altında İlk Tepki Yeni Haftada İzlenecek

ABD ile İran arasındaki gerilim hafta sonunda petrol taşıyıcılarını da içine alan yeni bir aşamaya geçti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 5 Eylül'de üç İran ham petrol taşıyıcısının vurulduğunu açıkladı. Uluslararası altın piyasasında düzenli hafta sonu işlemi bulunmadığı için olayın ons altın fiyatına ilk etkisi henüz görülmedi.

CENTCOM'un açıklamasına göre saldırılar, İran Devrim Muhafızları'nın bölgede devriye gezen iki ABD Donanması savaş gemisine balistik füze yöneltmesinin ardından gerçekleştirildi. ABD tarafı gemilerin saldırılardan kaçındığını ve Amerikan personelinin zarar görmediğini bildirdi. Açıklama ABD'nin resmî anlatımını yansıtıyor. İran tarafından aynı ayrıntıları doğrulayan bir açıklama yayımlanmadı.

Yeni unsur petrol taşıyıcılarının hedef alınması

Hafta sonundaki olayın piyasa açısından ayırt edici tarafı, askerî gerilimin enerji taşımacılığına ait varlıklara doğrudan uzanması. CENTCOM, Downy ve Stark 1 adlı iki ham petrol taşıyıcısının kalıcı biçimde devre dışı bırakıldığını, Kylo adıyla da bilinen boş Noxen tankerinin ise mürettebat gemiden ayrıldıktan sonra imha edildiğini belirtti.

Üç geminin küresel petrol arzındaki payına ilişkin doğrulanmış bir miktar açıklanmadı. Olayı tek başına büyük bir arz kesintisi gibi değerlendirmek için veri yok. Piyasanın asıl izleyeceği başlık, saldırıların yeni karşılıklara yol açıp açmayacağı ve bölgedeki enerji sevkiyatının güvenliğini etkileyip etkilemeyeceği olacak.

Altın piyasası neden bu gelişmeyi izleyecek?

Bölgesel çatışmanın genişleme ihtimali, altın talebini iki ayrı kanaldan etkileyebilir. İlk kanal güvenli liman arayışıdır. Yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşması halinde altına talep gelebilir. İkinci kanal ise petrol fiyatı üzerinden enflasyon ve faiz beklentileridir. Enerji maliyetlerindeki sert artış enflasyon kaygısını güçlendirirse tahvil faizleri ile dolar da yükselebilir. Bu iki hareket altın üzerinde aynı yönde çalışmak zorunda değil.

Cuma gününden kalan son referansta ons altın 4.430 dolar çevresindeydi. Bu seviye hafta sonundaki olaydan önce oluştu. Yeni haftada yalnız altının açılışına bakmak yeterli olmayacak. Petrol, dolar ve ABD tahvil faizlerinin birlikte vereceği tepki, güvenli liman talebinin ne ölçüde fiyatlandığını daha iyi gösterecek.

Gram altın için ons kadar kur da belirleyici

Türkiye'de gram altın fiyatı, ons altın ile dolar/TL'nin ortak etkisini taşır. Ons yükselirken kur gerilerse TL bazındaki hareket sınırlı kalabilir. Ons ve kur aynı yönde yükselirse gram altındaki değişim daha belirgin olabilir. Kuyumcu satış fiyatında ürün primi ve alış-satış makası ayrıca devreye girer.

İlk fiyatlamada dolar/TL hareketini ayrı izlemek bu yüzden gerekli. Hafta sonu verilen kuyumcu fiyatları, küresel piyasanın yeniden açılması öncesinde ek risk payı içerebilir. Fiziki alım ya da bozdurma işleminde ekran fiyatı yerine satıcının güncel alış ve satış teklifinin karşılaştırılması gerekir.

İlk işlemlerde hangi göstergeler öne çıkacak?

Asya işlemleri başladığında ons altının cuma referansına göre açılışı, petrol fiyatındaki boşluk ve doların yönü ilk sinyalleri verecek. Altının yükselmesi tek başına kalıcı güvenli liman talebini kanıtlamaz. Hareketin sonraki seanslarda sürmesi, işlem aralığının genişlemesi ve tahvil faizlerinden gelen tepki daha anlamlı olacak.

Gerilimin sınırlı kalacağına yönelik resmî mesajlar gelirse ilk risk primi hızlı biçimde geri verilebilir. Yeni saldırılar, sevkiyat kesintileri veya bölgedeki deniz trafiğini etkileyen kararlar ise fiyatlamayı büyütebilir. Şimdilik doğrulanmış olan gelişme üç petrol taşıyıcısına yönelik 5 Eylül saldırısı. Altında henüz oluşmamış bir piyasa tepkisini gerçekleşmiş gibi yorumlamak doğru değil.